Kafomanija

Sve o kafi

Blog Sve o kafi

Kafa oko sveta – geografsko područje određuje ukus kafe

Najkvalitetnija zrna kafe potiču iz tropskih oblasti, i to sa velikih nadmorskih visina koje imaju bogato zemljište. Takvi uslovi pogodni za rast grmova kafe postoje na lokacijama širom planete, grupisanim duž ekvatora (između 25 stepeni severne i 30 stepeni južne geografske širine).

Pored geografskih, na aromu i kvalitet kafe utiču naravno i drugi faktori. Sorta kafe, hemijski sastav zemljišta na kojem ona raste, vremenski uslovi a posebno broj sunčanih i kišovitih dana, i nadmorska visina – svi ovi detalji određuju ukus i miris kafe.

Zato aroma kafe zavisi od države do države, pa čak i područja i plantaže, ali i načina na koji su zrna obrađena odmah posle berbe. Zanimljiv je podatak da čak i u okviru iste plantaže možete dobiti zrna različitog ukusa i kvaliteta.

Kafa se uzgaja u više od 50 država sveta, a evo i nekih od njih:

Havaji

Jedina savezna država SAD u kojoj se komercijalno gaji kafa. Plantaže se mogu naći na svim havajskim ostrvima, ali je najpoznatija i najtraženija ona s najvećeg ostrva Kona. Uslovi koji vladaju na obroncima vulkana Mauna Loe najbolje pogoduju rastu grmova kafe. Stabljike su zasađene u crnoj vulkanskoj zemlji, a senka koju na kafu bacaju tropski oblaci štite je od gorućeg sunca. Česte padavine daju kafi optimalnu količinu vode. Kona kafa ima bogatu punoću ukusa i aromu.

Meksiko

Meksička kafa potiče sa malih farmi kojih ima više od 100.000, što čini Meksiko jednim od najvećih proizvođača kafe u svetu. Većina farmi nalazi se na jugu zemlje, prvenstveno u saveznim državama Verakrus, Oahaka i Čijapas. Šoljica meksičke kafe daje duboku aromu i ima izraženu oštrinu. Njeno zrno je odlično za jače prženje i često se koristi u mešavinama kafe.

solja_zrna_kafe
Zrna kafe (Foto Flickr/song zhen CC BY 2.0)

Gvatemala

Kafa iz Gvatemale ima prepoznatljiv bogat ukus koji cene mnogi ljubitelji. Ona raste na neravnom terenu i u vulkanskim oblastima bogatog zemljišta. Mikroklima znatno utiče na aromu zrna koja rastu na nadmorskoj visini preko 1.370 metara. Gvatemalska kafa ima srednju do bogatu punoću, dubinu i kompleksnost koja gotovo da podseća na čokoladu i kao da ima ljutinu.

Kostarika

Kostarika ima reputaciju postojbine kvalitetne kafe i u toj državi se uzgaja samo arabika. Srednja punoća i izražena kiselost čine savršenu ravnotežu, tvrde iskusni ljubitelji. Gaji se na malim porodičnim farmama.

Kolumbija

Treći po redu svetski proizvođač kafe, iza Brazila i Vijetnama. Širom Kolumbije postoje hiljade malih porodičnih farmi, a izrazito neravan teren savršen je za uzgoj.  Ali zbog tako nepristupačnog terena, veoma je teško posle berbe prevesti zrna kafe do centara za preradu i isporuku. Čak i danas, to se radi mazgama ili „džipovima“. Kolumbijska kafa je blaga, uravnotežene kiselosti.

kafa_na_grani
Bobice kafe (Foto Flickr/Bioversity International CC BY 2.0)

Brazil

Brazil je najveći svetski proizvođač kafe. Plantaže se prostiru na širokim prostranstvima pa su zato potrebne stotine ljudi da njima upravljaju kako bi proizvodili ogromne količine kafe. Gaje se i arabika i robusta, ali u različitim područjima. Od klime, kvaliteta zemljišta i nadmorske visine zavisi koja kafa tu najbolje uspeva. Brazilska kafa je blaga, slatka, srednje punoće i slabo kisela.

Etiopija

Legenda o poreklu kafe govori o tome da su se prvi grmovi kafe pojavili u Etiopiji. Divlje šume grmova kafe glavni su izvor za berbu. Etiopska kafa ima upečatljiv i jak ukus i punoću arome.

Kenija

Kafa iz Kenije je poznata i tražena kako u Evropi tako i u SAD. Njena kiselost je oštra i podseća na voće, i ima punoću ukusa i bogat miris. U podnožju planine Kenije najviše je uzgajaju male farme.

Obala Slonovače

Obala Slonovače spada u najveće proizvođače robuste u svetu.  Kafe koje dolaze iz ove države izuzetno su aromatične, s lakom punoćom i blagom kiselošću. Idealne su za jaće prženje i zato se često koriste u mešavinama za espreso.

Jemen

Jemen je prvi započeo komercijalni uzgoj kafe. Stanovnici te zemlje i dalje gaje kafu na tradicionalan način, vekovima star. U malim visećim vrtovima porodičnih farmi, gotovo da uvek možete pronaći nekoliko grmova kafe. Zemljište je izuzetno suvo zbog retkih padavina, a kafa koja tamo raste daje sitnija zrna neujednačene veličine i oblika. Kafa iz Jemena ima izražajan ukus koji je dubok, bogat i jedinstven.

U davna vremena, kada su brodovi sa tovarima kafe isplovljavali iz jemenske luke Moke ka raznim svetskim destinacijama, reč „moka“ je postala sinonim za arapsku kafu.

Jemen_kafa
Kafa iz Jemena (Foto Flickr/Allison H. CC BY 2.0)

Indonezija

Indoneziju, koja spada u najveće zemlje sveta, čine hiljade ostrva. Neka od najvećih – Sumatra, Java i Sulavesi – poznata su u svetu po kvalitetnoj kafi koja tamo raste. Kafu su u Indoneziju doneli holandski kolonizatori u 17. veku. Karakterišu je izrazito bogata i puna aroma, i blaga kiselost.

Vijetnam

Vijetnam je drugi svetski proizvođač kafe, odmah iza Brazila. Kafa je u Vijetnam doneta sredinom 19. veka, kada su francuski misionari poneli sadnice arabike s ostrva Reinion (na jugoistoku Afrike) i zasadili ih u području današnjeg severnog Vijetnama. Male plantaže, smeštene u južnom delu te zemlje, proizvode uglavnom robustu. Kafa ima blagu kiselost i srednju punoću ukusa, uz dobru ravnotežu. Često se koristi za mešavine.